Stichting winst maken: wat ondernemers moeten weten
Een stichting wordt in Nederland vaak geassocieerd met non-profit, goede doelen en maatschappelijke initiatieven. Toch komt de vraag steeds vaker op: mag een stichting winst maken? Het antwoord is genuanceerder dan veel ondernemers denken. In dit artikel van circa 1300 woorden leggen we uit hoe het zit, waar de kansen liggen en welke valkuilen je moet vermijden. We delen tips die je niet overal tegenkomt, zodat jij als ondernemer of werkgever echt begrijpt hoe je met een stichting zakelijk kunt sturen.
Stichting winst maken: de juridische basis
Een stichting heeft als wettelijke kenmerk dat ze geen leden of aandeelhouders kent. Er is dus niemand die recht heeft op winstuitkering. Dat betekent niet dat een stichting winst maken verboden is. Sterker nog: het mag, mits de winst ten goede komt aan het doel van de stichting.
Voor ondernemers is dit belangrijk om te begrijpen. De winst die een stichting maakt, kan gebruikt worden om het doel verder uit te bouwen, reserves te vormen of activiteiten te financieren. Wat niet mag, is winst uitkeren aan oprichters, bestuurders of derden, tenzij dit binnen zeer specifieke grenzen gebeurt (bijvoorbeeld marktconforme beloningen).
Waarom een stichting winst maken interessant kan zijn
Veel ondernemers richten een bv of nv op, maar een stichting kan soms beter passen bij je strategie. Bijvoorbeeld:
Maatschappelijke positionering: bedrijven die maatschappelijk verantwoord ondernemen kunnen via een stichting projecten financieren en versterken hun imago.
Fiscale voordelen: onder bepaalde omstandigheden kan een stichting belastingvrij of met vrijstellingen opereren, zeker wanneer zij een ANBI- of SBBI-status heeft.
Structurering van activiteiten: een stichting kan dienen als vehikel voor specifieke projecten of als houder van intellectueel eigendom.
Door slim gebruik te maken van de mogelijkheid dat een stichting winst maken mag, kun je zakelijke belangen en maatschappelijke doelen combineren.
Praktische vormen waarin een stichting winst kan maken
Een stichting kan winst maken op verschillende manieren. Niet iedere ondernemer weet hoe breed de mogelijkheden zijn:
Commerciële activiteiten: een stichting kan producten of diensten verkopen. Denk aan een stichting die een opleidingsinstituut exploiteert of software ontwikkelt.
Beheer van vermogen: het beleggen van kapitaal of het verhuren van vastgoed kan structurele inkomsten opleveren.
Licenties en royalty’s: een stichting kan intellectueel eigendom beheren en licenties uitgeven aan commerciële partijen.
Dochterondernemingen: het is mogelijk een bv onder de stichting te hangen. De winst van die bv vloeit terug naar de stichting.
Ondernemers kunnen zo op een flexibele manier commerciële belangen scheiden van hun operationele bedrijfsvoering.
Lees ook deze artikelen
De fiscale kant van stichting winst maken
Als een stichting winst maakt, kan dit gevolgen hebben voor de belastingheffing. Veel ondernemers weten niet dat een stichting vennootschapsbelasting moet betalen als zij een onderneming drijft. Er zijn echter uitzonderingen:
Kleine winsten: als de winst structureel laag is, kan vrijstelling gelden.
Doelactiviteiten: wanneer de activiteiten direct aansluiten bij het maatschappelijke doel, is soms sprake van een vrijstelling.
ANBI-status: een Algemeen Nut Beogende Instelling kan aanzienlijke fiscale voordelen hebben, maar de winst moet volledig aan het algemeen belang worden besteed.
Een veelgemaakte fout is dat ondernemers een stichting oprichten om belasting te vermijden. De Belastingdienst kijkt hier scherp naar. Gebruik de stichting dus strategisch, maar altijd binnen de regels.
Stichting winst maken en governance
Bij een stichting ontbreekt de klassieke aandeelhoudersstructuur. Het bestuur heeft de macht. Dit heeft gevolgen voor hoe je met winst omgaat. Voor ondernemers die gewend zijn te sturen via eigendom en dividend, vraagt dit een andere manier van denken.
Belangrijk is dat het bestuur verantwoording aflegt en dat er statutaire afspraken zijn over winstbestemming. Sommige ondernemers werken met een raad van toezicht om de governance te versterken en investeerders vertrouwen te bieden. Wanneer een stichting winst maakt, helpt transparantie enorm om je reputatie en continuïteit te beschermen.
Innovatieve toepassingen: stichting als investeringsvehikel
Wat minder bekend is: een stichting kan ook als investeringsvehikel dienen. Denk aan een stichting die participaties in startups beheert en de opbrengsten opnieuw inzet om nieuwe ondernemers te ondersteunen. Op die manier kan een stichting winst maken én tegelijk een maatschappelijke impact realiseren.
Sommige ondernemers gebruiken een stichting ook als houder van aandelen in hun bedrijf (via een STAK: stichting administratiekantoor). De winstuitkeringen van de bv vloeien dan naar de stichting, die certificaten uitgeeft aan de economische belanghebbenden. Dit biedt flexibiliteit en beschermt zeggenschap.
"Ondernemers die een stichting oprichten met commerciële activiteiten doen er goed aan om vooraf in gesprek te gaan met een fiscalist en jurist, zodat ze latere problemen en misverstanden voorkomen."
Risico’s en valkuilen bij winst maken met een stichting
Hoewel de mogelijkheden aantrekkelijk zijn, zijn er ook risico’s die vaak onderschat worden:
Onbedoelde belastingplicht: soms denkt een ondernemer dat de stichting buiten de vennootschapsbelasting valt, terwijl de Belastingdienst anders oordeelt.
Misbruik van structuur: als een stichting feitelijk fungeert als commerciële onderneming zonder duidelijk maatschappelijk doel, kan dat leiden tot reputatieschade en juridische problemen.
Bestuursaansprakelijkheid: bestuurders kunnen persoonlijk aansprakelijk zijn bij wanbeheer, ook als het gaat om winstgevende activiteiten.
Het is dus belangrijk om bij een stichting winst maken niet alleen naar de voordelen te kijken, maar ook naar de risico’s.
Hoe een stichting winst maken en toch geloofwaardig blijven
Een stichting die winst maakt, roept bij sommige stakeholders scepsis op. “Is dit nog wel een stichting?” Daarom is communicatie cruciaal. Ondernemers die via een stichting opereren, doen er goed aan om:
Jaarlijks een transparant jaarverslag te publiceren.
Duidelijk te maken hoe de winst wordt ingezet voor het doel.
Markconforme beloningen en kostenstructuren te hanteren.
Zo behoud je geloofwaardigheid en versterk je de band met donateurs, klanten en partners. Bij ConnectZakelijk.nl zien we vaak dat juist transparantie ondernemers helpt om hun stichting sterker in de markt te zetten.
Voorbeelden van stichtingen die winst maken
Er zijn diverse inspirerende voorbeelden van stichtingen die winst maken zonder hun geloofwaardigheid te verliezen:
Onderwijsstichtingen die cursussen en trainingen aanbieden en daarmee substantiële inkomsten genereren.
Culturele stichtingen die evenementen organiseren met commerciële sponsors en kaartverkoop.
Innovatiestichtingen die patenten beheren en licentie-inkomsten innen.
Deze voorbeelden laten zien dat winst maken niet haaks hoeft te staan op het maatschappelijke karakter van een stichting.
Lees ook deze artikelen
Het strategische voordeel van een stichting voor ondernemers
Een stichting kan voor ondernemers een verrassend strategisch instrument zijn. Niet alleen om maatschappelijke doelen te realiseren, maar ook om structuur en continuïteit te waarborgen. Een stichting winst maken kan bijvoorbeeld interessant zijn als je vermogen wilt beschermen tegen aandeelhouderswisselingen of overnames.
Daarnaast biedt een stichting mogelijkheden om verschillende financieringsstromen te combineren: subsidies, commerciële inkomsten en donaties. Hierdoor ontstaat een robuuste mix die je onderneming minder kwetsbaar maakt.
Hoe je start met een stichting die winst kan maken
Voor ondernemers die overwegen een stichting op te richten met commerciële activiteiten, zijn er enkele praktische stappen:
Formuleer een helder doel: de statuten moeten duidelijk maken wat de stichting wil bereiken.
Maak een businessplan: beschrijf hoe de stichting inkomsten gaat genereren en hoe de winst besteed wordt.
Kies een solide bestuursstructuur: denk na over governance, toezicht en verantwoording.
Check fiscale regels: laat vooraf toetsen of je activiteiten belastingplichtig zijn.
Communiceer open: bouw vertrouwen door transparantie.
Door deze stappen te volgen, leg je een stevige basis om een stichting winst maken duurzaam en geloofwaardig te realiseren.
Waarom stichting winst maken toekomstbestendig is
In een tijd waarin ondernemingen steeds vaker maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten tonen, kan de combinatie van ondernemerschap en stichtingstructuur bijzonder krachtig zijn. Steeds meer klanten, werknemers en investeerders verwachten dat organisaties niet alleen winst najagen, maar ook waarde toevoegen aan de samenleving.
Een stichting winst maken past perfect in dit plaatje: zakelijk verantwoord ondernemen binnen een maatschappelijke context. Ondernemers die dit vroegtijdig omarmen, bouwen niet alleen een financieel gezond model, maar ook een reputatie die toekomstbestendig is.
Franca Visser
Franca Visser is een ervaren schrijver en expert op het gebied van bedrijfsvoering en digitale innovatie. Als vaste auteur voor ConnectZakelijk.nl deelt zij inzichten over ondernemerschap, technologische ontwikkelingen en strategisch leiderschap. Met een heldere schrijfstijl en praktische benadering ondersteunt ze professionals en organisaties bij het maken van toekomstgerichte keuzes in een dynamisch zakelijk landschap.